TIN TỨC
Tuyển dụng
Trong ngành công nghiệp bao bì và gia công nhựa, vật liệu có mã tái chế số 1 luôn chiếm tỷ trọng lớn nhờ các đặc tính cơ lý ưu việt. Bài viết dưới đây sẽ giúp thợ vận hành máy và kỹ thuật viên hiểu rõ nhựa PET 1 là gì? Các loại nhựa PET 1 phổ biến, từ đó có cơ sở để lựa chọn và ứng dụng nguyên liệu phù hợp cho dây chuyền sản xuất của xưởng.
Nhựa PET 1 là gì?
Nhựa PET (viết tắt của Polyethylene Terephthalate) là một loại nhựa nhiệt dẻo thuộc họ polyester. Con số “1” nằm trong biểu tượng hình tam giác (mã nhận diện nhựa tái chế) dưới đáy chai lọ dùng để chỉ định đây là vật liệu PET.
Loại nhựa này được tạo ra từ quá trình trùng ngưng giữa các monomer ethylene glycol và terephthalic acid. Ở trạng thái tự nhiên, hạt nhựa PET có màu trắng đục hoặc trong suốt tùy thuộc vào cấu trúc tinh thể. Khi được gia công làm lạnh nhanh, PET cho ra thành phẩm có độ trong suốt cao, bề mặt bóng láng và chịu được lực xé tốt.
Trong thực tế, nhựa PET 1 được ứng dụng rộng rãi để sản xuất chai đựng nước khoáng, nước giải khát có gas, khay thực phẩm và các loại bao bì màng ghép.
Các loại nhựa PET 1 phổ biến trên thị trường
1. Nhựa APET (Amorphous PET)
APET là loại nhựa PET vô định hình. Do không có cấu trúc tinh thể, APET có độ trong suốt rất cao, tương tự như thủy tinh. Vật liệu này thường được đùn thành dạng cuộn, màng hoặc tấm mỏng.
Đặc điểm nổi bật của APET là khả năng chống thấm khí (O2, CO2) và độ ẩm tốt. Thợ ép nhựa thường sử dụng APET để dập định hình khay vỉ, hộp đựng thực phẩm lạnh hoặc hộp mỹ phẩm.
2. Nhựa CPET (Crystalline PET)
Trái ngược với APET, CPET là nhựa PET kết tinh. Quá trình kết tinh giúp vật liệu có độ bền cơ học cao hơn và khả năng chịu nhiệt độ khắc nghiệt.
Khay làm từ nhựa CPET có thể chịu được nhiệt độ thấp trong tủ đông (khoảng -40°C) và nhiệt độ cao trong lò vi sóng hoặc lò nướng (lên đến 220°C). Bề mặt của CPET thường có màu đục chứ không trong suốt như APET.
3. Nhựa PETG (Polyethylene Terephthalate Glycol)
PETG là một copolyester được tạo ra bằng cách thêm glycol vào quá trình tổng hợp PET. Sự bổ sung này giúp ngăn cản quá trình kết tinh, làm cho PETG có độ dẻo dai cao hơn, dễ gia công định hình nhiệt mà không bị nứt vỡ hay đổi màu trắng đục.
Đối với thợ in lụa và kỹ thuật viên quảng cáo, tấm PETG rất được ưa chuộng vì dễ in ấn, dễ cắt laser và uốn dẻo để làm các bảng hiệu, kệ trưng bày sản phẩm.
4. Nhựa RPET (Recycled PET)
RPET là nhựa PET được tái chế từ rác thải sinh hoạt (như chai nước đã qua sử dụng). Quá trình tái chế bao gồm phân loại, làm sạch, băm nhỏ và nấu chảy để tạo thành hạt nhựa tái sinh.
Sử dụng RPET giúp giảm lượng rác thải nhựa và tiết kiệm tài nguyên. Tuy nhiên, RPET thường không đạt được độ trong suốt hoàn hảo như nhựa nguyên sinh và chủ yếu được dùng để sản xuất xơ sợi polyester trong ngành dệt may hoặc bao bì không tiếp xúc trực tiếp với thực phẩm.
| Loại PET | Đặc tính chính | Ứng dụng tiêu biểu |
|---|---|---|
| APET | Vô định hình, trong suốt, chống ẩm tốt | Khay thực phẩm lạnh, hộp trưng bày |
| CPET | Kết tinh, chịu nhiệt độ cao và thấp | Khay dùng cho lò vi sóng, tủ đông |
| PETG | Dẻo dai, dễ uốn định hình, dễ in ấn | Bảng hiệu, màng co, vật liệu in 3D |
| RPET | Thân thiện môi trường, giá thành thấp | Xơ polyester, dây đai đóng gói |
Quy trình gia công nhựa PET tại xưởng
Ép phun và thổi phôi (Injection Stretch Blow Molding)
Đây là quy trình tiêu chuẩn để sản xuất chai lọ PET. Đầu tiên, hạt nhựa PET được làm nóng chảy và ép phun thành phôi (preform) có hình dạng giống ống nghiệm với phần cổ chai đã được định hình sẵn.
Tiếp theo, phôi được gia nhiệt và đưa vào khuôn thổi. Tại đây, áp suất không khí cao sẽ thổi phồng phôi ép sát vào thành khuôn để tạo ra hình dáng chai thành phẩm. Kỹ thuật này giúp định hướng các phân tử polyme, làm tăng độ cứng vững và độ trong cho chai PET.
Đùn màng (Extrusion)
Nhựa PET cũng được đưa qua máy đùn để sản xuất thành các tấm hoặc cuộn màng liên tục. Nhiệt độ nòng đùn thường được duy trì ở mức 260°C – 280°C. Màng PET sau đó có thể được sử dụng trong máy dập định hình nhiệt (thermoforming) để tạo ra các loại khay, nắp đậy hoặc ly nhựa dùng một lần.
Lưu ý kỹ thuật khi xử lý và gia công nhựa PET
Đối với các kỹ thuật viên vận hành xưởng, việc hiểu rõ bản chất của PET là điều cần thiết để hạn chế phế phẩm.
- Kiểm soát độ ẩm trước khi gia công: Nhựa PET có đặc tính hút ẩm. Phân tử nước lẫn trong hạt nhựa sẽ gây ra hiện tượng thủy phân trong nòng xilanh ở nhiệt độ cao, làm giảm trọng lượng phân tử và khiến sản phẩm bị giòn, giảm độ trong suốt. Do đó, thợ vận hành bắt buộc phải sấy hạt PET ở nhiệt độ 150°C – 160°C trong 4 đến 6 giờ trước khi ép.
- Kiểm soát nhiệt độ khuôn: Khi gia công APET, khuôn cần được làm lạnh nhanh để ngăn cản quá trình kết tinh, giúp sản phẩm giữ được độ trong suốt. Ngược lại, khi gia công CPET, khuôn cần duy trì nhiệt độ cao để thúc đẩy quá trình kết tinh hoàn toàn.
- Sử dụng phụ gia: Tùy thuộc vào yêu cầu của bao bì, xưởng có thể bổ sung các chất phụ gia như chất chống tĩnh điện, chất chống tia UV hoặc hạt màu vào quá trình trộn nguyên liệu.
Nhựa PET 1 có an toàn không? Những khuyến cáo khi sử dụng
Nhựa PET số 1 được các tổ chức y tế và an toàn thực phẩm công nhận là vật liệu an toàn để tiếp xúc trực tiếp với thức ăn, thức uống.
Vật liệu này không chứa Bisphenol-A (BPA), một hóa chất gây tranh cãi về sức khỏe thường có trong nhựa PC. Tuy nhiên, các nhà sản xuất bao bì luôn khuyến cáo người tiêu dùng chỉ nên sử dụng chai nhựa PET 1 lần (single-use).
Nguyên nhân là do bao bì PET khi bị tái sử dụng nhiều lần có thể xuất hiện các vết xước siêu nhỏ, tạo môi trường cho vi khuẩn phát triển. Bên cạnh đó, việc để chai PET trong môi trường nhiệt độ cao (như trong cốp xe máy, phơi dưới nắng gắt) có thể làm phân hủy cấu trúc nhựa, khiến các kim loại nặng như Antimon (được dùng làm chất xúc tác trong quá trình sản xuất) thôi nhiễm vào nước uống.
Khả năng tái chế và bảo vệ môi trường
Nhựa PET 1 là một trong những loại vật liệu có khả năng tái chế cao nhất thế giới. Chu trình tái chế nhựa PET không chỉ làm giảm áp lực rác thải lên môi trường mà còn tiết kiệm đáng kể năng lượng và chi phí nguyên vật liệu cho nhà máy.
Quy trình tái chế chuẩn tại các nhà máy xử lý bao gồm:
- Thu gom và phân loại rác thải nhựa PET.
- Băm nghiền vỏ chai thành các mảnh vảy nhỏ (PET flakes).
- Rửa sạch bằng dung dịch hóa chất để loại bỏ keo dán nhãn, cặn bẩn và tạp chất.
- Đùn nóng chảy và cắt thành hạt nhựa tái sinh (RPET).
Hạt RPET sau đó được phân phối lại cho các xưởng dệt xơ sợi, xưởng sản xuất dây đai đóng gói, hoặc được sử dụng một phần trong việc phối trộn với PET nguyên sinh để thổi chai mới (yêu cầu quy trình khử trùng cực kỳ nghiêm ngặt).
Quý khách hàng hoặc chủ xưởng đang có nhu cầu báo giá hạt nhựa PET nguyên liệu cho sản xuất, vui lòng gọi điện thoại đến số 0918 428 209 hoặc nhắn tin qua Zalo để được báo giá chi tiết nhất.
